Беҙҙең проекттар

13.04.2018

Пилот -   авиатор; вертолет, самолет, ракета йөрөтөүсе кеше.

Алдан уҡ аңлатып китәйек, летчик тип  хәрби авиацияла, ә пилот тип граждандар авиацияһында эшләүселәргә әйтәләр. Бынан тыш, эксперименталь авиация летчиктары ла була. Улар заводтан яңы ғына сыҡҡан һауа караптарының яңы моделдәрен һынай. Самолеттың төрөнә һәм осоу шарттарына ҡарап экипаж составы билдәләнә. Йыш ҡына ул ике кешенән, йәғни беренсе һәм икенсе пилоттан тора. Пилоттар һауа карабының төҙөлөшөн, уның менән идара итеүҙе бик яҡшы белергә тейеш.

Осош алдынан пилот маршрутты, һауа трассаһын өйрәнә, аэродромдар менән бәйләнешкә инә, авиабелгестәр менән кәңәшләшә. Былар барыһы ла төрлө көтөлмәгән хәлдәр килеп сыҡмаһын өсөн эшләнә.

Рейс ваҡытында пилот приборҙ...

29.03.2018

Йырсы. Уҡып ҡына йырсы булып буламы? Әгәр ҡолағыңа айыу баҫһа, уҡыуҙан фәтеүә юҡ. Әммә тәбиғәттән бирелгән һәләтең бар икән, мотлаҡ уҡырға кәрәк. Баҡтиһәң, профессиональ йырсы булыр өсөн кеше 12-13 йыл ғүмерен арнай икән. Һәм тағы бер ҡыҙыҡлы факт: тауыш бөтөнләй икенсе төрлө яңғыраһын өсөн кешегә бары тик 5 көн дауамында  вокал күнекмәләре эшләү ҙә етә.

Тауыш - кешенең тыуған еренән, уны уратып алған тәбиғәттән, һауа торошонан, көн режимынан, туҡланыуынан тора. Бына нишләп бөтә күренекле йырсылар Башҡортостандан сыҡҡан! Сөнки беҙҙең тәбиғәтебеҙ иҫ киткес!

Йырсы тиһәк, беҙ йыш ҡына эстрада йырсыһын күҙ алдына килтерәбеҙ. Ысынында йырсылар төрлө була. Мәҫәлән, опера, рок, рэп, джаз йырсылары. Гитара уйнап йырлаусыларҙы бард-йырсылар тип йөрөтәбеҙ. Хорҙа йырлаусылар була. Камер...

23.03.2018

Бейеү – ул халыҡ ижадының бер төрө. Һәр халыҡтың үҙенең милли бейеүҙәре була. Бейеүҙәрҙә халыҡтың ғөрөф-ғәҙәте, холҡо, тарихы сағыла. 

Кешеләр элек-электән бейергә яратҡан. Мәҫәлән, ябай халыҡ ауыр эш көнө тамамланғас, урамдарҙа йыйылып әйлән-бәйлән уйнаған, бейегән. Сөнки бейегәндә күңел асыла, шулай бит? Арыу-талыуҙар онотола.  Байҙар иһә, үҙҙәренең күңелһеҙ кисәләрен йәмләр өсөн махсус бейеүселәр саҡырған.

XII быуатта байҙар араһында балдар ойоштороу модаға ингән. Балдарҙа күп парҙар түңәрәктә матур итеп бейегән. Ә үҙен леди йә джентельмен тип һанаған һәр кеше оҫта итеп бейей белергә тейеш булған. Ә уларҙы төрлө хәрәкәттәргә махсус бейеүселәр-хореографтар  өйрәтер булған.

Ғәҙәттә  бейеү мәктәптәренә, училищеларға ҡабул иткәндә бына нимәгә иғтибар итәләр: беренсенән, тал...

02.03.2018

Фрилансер - инглиз теленән  тура тәржемә итһәк, ирекле һөңгө йөрөтөүсе (свободный копьеносец) тигәнде аңлата.  Был һөнәр эйәһе даими эш урынында эшләмәй, ә интернет селтәрендә ниндәйҙер эш башҡара һәм шуның өсөн килем ала.

Бөгөн фрилансерҙар үҙҙәренең эшен интернет аша тәҡдим итә. Шулай уҡ газетала белдереүҙәр, таныштар , "боҙоҡ" телефон аша ла эш тәҡдим иткәндәр күп.

Фриланс-хеҙмәте Европала һәм Америкала бик ныҡ үҫешкән. Һуңғы көндәрҙә  Рәсәйҙә лә тарала башланы.  Был, әлбиттә, беҙҙең тормошобоҙға интернеттың ныҡлап үтеп инеүе менән бәйле.

Фрилансер һөнәренең  ыңғай  яҡтарын һанап китәйек. Беренсенән, көн дә эшкә йөрөргә кәрәкмәй, иң мөһиме, иртән тормаҫҡа! Рәхәәәт! Икенсенән, һәр ваҡыт яҡшы атмосфера. Өйөңдәге  эш урыныңды үҙең матурлайһың, зауығыңа тура килтерәһең.Үҙе...

26.02.2018

  Мәктәп уҡыусылары араһында был һөнәр хаҡында анкета үткәргәндәр:“Ни өсөн киләсәктә  юл хәрәкәте хәүефһеҙлеге инспекторы  булмаясаҡһың? Был һөнәр ҡайһы яғы менән оҡшамай?”- тигән һорауҙарға 48% уҡыусылар юл буйында торғом килмәй  йәки  уларҙы береһе лә яратмай, тип яуап биргән. Нишләп үҫмерҙәр шулай уйлай икән? Минеңсә, был һөнәр хаҡында күп нәмәне белеп бөтмәйҙәр.

  1769 йылда юлдарҙа тәүге автомобилдәр барлыҡҡа килә. Шул арҡала урамдарҙа  юл хәрәкәте ҡағиҙәләрен үтәүҙе контролдә тотоу кәрәклеге  килеп тыуа. Ә был эште бары тик ҡағиҙәләрҙе һәм шулай уҡ транспорт төҙөлөшөн яҡшы белгән кешеләр генә башҡара алған. Шулай итеп өр-яңы профессия – юл хәрәкәте хәүефһеҙлеге инспекторы тигән һөнәр барлыҡҡа килә. Беҙҙең илдә юл хәрәкәтен контролдә тотоу һәм күҙәтеү органы, йәғни Дәүләт автомобиль инспек...

15.02.2018

  Фотограф - ул фотоаппарат ярҙамында фото төшөрөүсе кеше. Улар күҙәтеүсән, иғтибарлы, ижади кешеләр. Фотографтар үҙҙәренең эшмәкәрлеге буйынса бер нисә төргә бүленә. Беренсеһе - фотожурналистар. Улар гәзит-журналдар өсөн фото төшөрә. Икенсеһе - папарациялар. Төрлө йондоҙҙарҙы, билдәле шәхестәрҙе уларҙың рөхсәтенән тыш фотоға төшөрөүсе фотографтарҙы папарация тип йөрөтәләр. Өсөнсөһө - фоторәссамдар. Улар төшөргән фотолар - сәнғәт әҫәре. Тағы ла туйҙар төшөрә торған фотографтар була. Ә фешн-фотографтар мода өлкәһендә эшләй. Стрит-фотографтар - урам күренештәрен, таныш булмаған кешеләрҙе һынландыра.

  Бөгөн беҙгә үҙ һөнәре хаҡында фотограф Илнур Хужахмәтов һөйләй.

08.02.2018

Адвокат боронғо һөнәрҙәрҙән һанала. Был хеҙмәт эйәләре Боронғо Римдә барлыҡҡа килгән. Уларҙы патрондар тип йөрөткәндәр. Етерлек белемдәре булмау сәбәпле, йыш ҡына философтарҙан сәнскеле һүҙҙәр ишетергә тура килгән уларға.

Боронғо Рәсәйҙә иһә адвокаттар тураһында тәүге мәғлүмәттәр 15-се быуаттар менән бәйле. Судта һәр кеше яҡлаусыға хоҡуҡлы булған. Ул кешене поверенный тип йөрөткәндәр. 18-се быуатта ғына адвокатҡа тәүге талаптар ҡуйылған. Беренсенән, был һөнәр эйәһе дворяндар династияһынан булырға тейеш.  Икенсенән, улар ошо өлкәлә тәжрибәле шәхестәрҙә белем алырға тейеш. 

Закондарҙың күплеге һәм төрлөлөгөн иҫәпкә алып, адвокатураны икегә бүлеү ҡаралған. Беренсеһе, енәйәт өлкәһендә эшләүсе, икенсеһе - гражданлыҡ хоҡуҡтарын яҡлаусы адвокаттар. Адвокат бик ауыр һәм һәр ваҡыт үҫешеүҙе талап иткән...

01.02.2018

Көтөлмәгән хәлдәр министрлығы хеҙмәткәрен беҙ МЧСник тип йөрөтәбеҙ. Исеменән үк күренеп тора, көтөлмәгәндә килеп сыҡҡан хәлдәрҙә был һөнәр эйәләре кешегә ярҙам итә: төрлө тәбиғәт ғәрәсәттәре булһынмы, янғынмы, шартлаумы, катастрофалармы... 

Ҡотҡарыусы һөнәре сағыштырмаса яңы һөнәр һанала. Сөнки элегерәк ҡотҡарыу эштәрен йә янғын һүндереүселәр, йә медицина хеҙмәткәрҙәре, йә полицейскийҙар, йә бөтөнләй доброволецтар башҡарған. Беҙгә үҙенең һөнәре хаҡында Булат Хәйретдинов һөйләй.

 

30.11.2017

Спорт тренеры донъялағы ихтирамға иң лайыҡ һөнәрҙәрҙең береһе. Тренер - ул иң тәү сиратта педагог. Ул спортсыны физик яҡтан ғына үҫтермәй, уларҙы шәхес итә, командала берҙәмлек рухын тәрбиәләй. Төрлө ярыштарҙа ҡатнашып, спортсыларының еңеүе тренерҙәң эш һөҙөмтәһе.

Беҙгә бөгөн үҙенең һөнәре хаҡында спорт тренеры Руслан Хәсәнов һөйләйәсәк.

02.11.2017

Менеджер - (инглиз теленән тәржемә итһәк - идара итеүсе) производствола идара итеүсе һәм тауар әйләнешен тәъмин итеүсе белгес. Менеджерҙар хеҙмәт етештереүсәнлеген һәм сифатын арттырыу, ресурстарҙы экономиялау маҡсатында эшселәрҙең хеҙмәтен баһалай, һәр хеҙмәткәрҙең үҙ вазифаһы менән ҡәнәғәт булыуын тикшереп тора, баҙар иҡтисадын өйрәнә, продукцияны яңыртып тора, бизнес план төҙөй һәм уны тормошҡа ашыра. Ә яҡшы менеджер булыр өсөн ниндәй сифаттар кәрәк? Был хаҡта һөнәрмән фекерен тыңлағас белербеҙ. Менеджер Азамат Йосоповты тыңлайыҡ.

19.10.2017

Ашнаҡсы - йәмғиәт туҡланыу урындарында аш-һыу бешереүсе. Ул аш-һыуҙы рецепт һәм технология буйынса ғына әҙерләүсе түгел, ә үҙ эшенән тәм тапҡан кеше. Тәүге ашнаҡсылар тап шул ваҡытта, тап шул илдә барлыҡҡа килгән, тип билдәләп тә булмай. Ашнаҡсылар кафе-ресторандарҙа, мәктәптәрҙә, балалар баҡсаларында, дауаханаларҙа эшләй. Әлеге ваҡытта был иң кәрәкле һөнәрҙәрҙең береһе. Бөгөн беҙгә ашнаҡсы һөнәре хаҡында Рәзилә Аманбаева һөйләй.

12.10.2017

Иретеп йәбештереүсе - металл буйынса белгес. Ул электросварка ярҙамында металдан ҡатмарлы конструкциялар яһай. Был һөнәр үҙе бер нисә төргә бүленә:газ ярҙамында иретеп йәбештереүсе, ҡул сваркаһы менән иретеп йәбештереүсе һәм автоматлаштырылған аппарат операторы. Үҙенең эш ваҡытында электр дуға сваркаһын йә газ факелын ҡуллана. Был һөнәр хаҡында беҙгә Азат Шәфиев һөйләй.

05.10.2017

Уҡытыусы - мәғәриф белгесе, уҡытыу-тәрбиә эше менән шөғөлләнгән кеше.Ер шарында иң киң таралған һөнәрҙәрҙән һанала. Халыҡ шағиры Мостай Кәримдең шундай һүҙҙәре бар:"Беҙҙең йәмғиәтте икегә бүлергә мөмкин: уҡыусыларға һәм уҡытыусыларға. Беҙ барыбыҙ ҙа уҡыусылар: ҡасандыр уҡығанбыҙ, йә әле уҡыйбыҙ, йә уҡыясаҡбыҙ." Бөгөн беҙгә үҙенең һөнәре хаҡында Өфө ҡалаһының 35-се мәктәбе башҡорт теле һәм әҙәбиәте уҡытыусыһы Толомбаева Эльза Юрис ҡыҙы һөйләй.

28.09.2017

Композитор - ул музыкаль әҫәр авторы, көй яҙыусы кеше. Композитор һөнәре яҙыусы, драматург, кинорежиссер кеүек һөнәрҙәр менән оҡшаш. Ул да шулай уҡ образдар өҫтөндә эшләй. "Композитор" тигән термин 16 быуатта Италияла киң таралыу ала. Бөтә донъяға билдәле бөйөк композиторҙар исемлегенә Людвиг Ван Бетховен, Иоган Себастьян Бах инә.Шулай уҡ Вольфганг Амадей Моцарт, Рихард Вагнер, Петр Ильич Чайковский, Джузеппе Верди, Игорь Федорович Стравинский, Иоган Штраус, Сергей Васильевич Рахманинов, Франц Петер Шуберт был исемлектә.

Композиторҙар йыш ҡына көйҙәр яҙа, мәҫәлән, фильм, спектакль өсөн.Операнан алып, популяр йырҙарға тиклем ижад итә композиторҙар.

Ә беҙгә бөгөн үҙенең һөнәре хаҡында Юлай Үҙәнбаев һөйләйәсәк.

21.09.2017

Бөгөн беҙ иң хәүефле һөнәрҙәрҙең береһе хаҡында һөйләшәбеҙ: янғын һүндереүсе. Уйлап ҡараһаң, бәләкәй генә усаҡты һүндерергә барыбыҙҙың да ҡулынан килә, ә ҙур янғында пожарныйҙар ғына һүндерә ала. Ә пожарныйҙарҙы ниндәй телефон буйынса саҡырталар, беләһегеҙме? Дөрөҫ, 01. Тревога иғлан ителгәс, янғын һүндереүселәр 40 секунд эсендә йыйынып янғын сыҡҡан урынға юлланырға тейеш. Сөнки янғында кеше ғүмере өҙөлөргә мөмкин. Шуға юлда сиренаһын ҡабыҙған пожар машинаһына барыһы ла юл бирергә тейеш. Бөгөн беҙгә үҙ һөнәре хаҡында Марат Яҡупов һөйләй.

14.09.2017

Парикмахер һөнәре бик боронғо һөнәрҙәрҙән һанала. Кешеләр элек-электән зауыҡ менән сәстәрен ҡырҡтырып, һаҡалдарын алдырып йөрөр булғандар. Һаҡланған һүрәттәргә, скульптураларға ҡарағанда, Боронғо Мысырҙа сәстәргә ҙур урын бирелгән. Боронғо Римдә лә, Грецияла ла парикмахер ролен ҡолдар башҡарған.

Бөгөн парикмахерҙар һәр беребеҙгә кәрәк. Шулай булғас, һәр беребеҙ был һөнәр эйәһе менән таныш. Бөгөн парикмахер һөнәре менән яҡынданыраҡ танышабыҙ. Нәркәс Зөлҡәрнәеваны тыңлайыҡ.

09.06.2017

Психология - грек теленән тәржемә иткәндә күңел һәм һүҙ тигәнде аңлата. Йәғни, һүҙ ярҙамында кеше күңеленә үтеп инеү. Улар кешенең күңел торошон өйрәнә. Был һөнәр сағыштырмаса яңы барлыҡҡа килгән. Хатта ҡайһы берәүҙәр яңғырашы оҡшаш булған психиатр, психотерапевт һөнәрҙәре менән бутай. Психиатр менән психотерапевт - табиптар, ә психолог кешене дауаламай, уның күңел торошон, эске донъяһын өйрәнә. Был һөнәрҙең бар нескәлектәре хаҡында беҙгә психолог Рәйлә Сабитова һөйләй.

01.06.2017

Бөгөн ландшафт дизайнеры һөнәре менән танышабыҙ. Баҡсала ағастарҙы ҡайҙа ултыртырға, мунса, теплицаны ҡайҙа төҙөргә тип баш ватырға тура килә. Ошо саҡта ландшафт дизайнеры тигән һөнәр эйәләре беҙгә ярҙамға килергә мөмкин. Улар бәләкәй биләмә менән генә эшләмәй, тотош кварталдарҙы, парктарҙы планлаштыра хатта.

Был һөнәр эйәләре - киң профилле белгестәр. Бер нисә өлкәлә белем кәрәк уларға. Беренсенән, инженерия өлкәһендә. Дизайнерҙар төрлө коммуникациялар һалыуҙы алдан планлаштыра. Газ, һыу, канализация торбалары ҡайҙан, нисек үтәсәк - барыһын да белергә тейеш. Бассейн, фонтан, яҡтыртыу ҡоролмаларын планлаштырыу ҙа ландшафт дизайнеры эше. Шулай уҡ биология өлкәһендә лә  белем кәрәк. 

Был һөнәрҙә уңышлы эшләр өсөн архитектура, дизайн, баҡсасылыҡ һәм парк төҙөлөшө һөнәрҙәренә уҡырға кәрәк. Бөгөн...

25.05.2017

Полицейский тигәндә форма кейгән, ҡулына ҡорал тотҡан ағай күҙ алдына килеп баҫа. Ысынлап та, полицейскийҙар эштә махсус форма кейеп йөрөй. беҙ уоарҙы әллә ҡайҙан танып торабыҙ. Ә нимә эшләй һуң улар? Уларҙың төп бурысы йәмғиәттә тәртипте күҙәтә, ябай халыҡҡа ҡурҡыныс янамаһын өсөн төрлө эштәр башҡара, урамдарҙы ҡарай, халыҡ араһында төрлө аңлатыу эштәре алып бара. Полиция хеҙмәте хаҡында беҙгә Өфө ҡалаһының Эске эштәр идаралығы хеҙмәткәре Алһыу Сәлихова һөйләйәсәк.

18.05.2017

Исеменән үк күренеп тора - музейҙа эшләүсе кеше. Ә бына уларҙың ниндәй эш башҡарыуы хаҡында уйлағанығыҙ бармы, дуҫтар? Музей хеҙмәткәре музейҙағы һәр бер экспонатты өйрәнергә һәм белергә тейеш. Һәм уларҙың юғары белемле булыуы мотлаҡ. Улар араһында йыш ҡына тарих факультетын, гуманитар уҡыу йорттарын тамамлаған белгестәр осрай. Улар төрлө халыҡтарҙың тарихын яҡшы белергә, оригиналды күсермәнән айырырға ла тейеш. Бөгөн беҙгә үҙенең һөнәре хаҡында Фәрит Назар Вәхитов һөйләйәсәк. Ул Республикабыҙҙың Хәрби Дан музейы хеҙмәткәре.

Страницы

тура ЭФИР

Online 128 КБитс/с

105.5 FM

Аудио ағым

әле эфирҙа


Һауа торошо (Өфө)

көндөҙ 2..4°C
кис 1..3°C
төндә -1..-3°C
иртән -1..1°C
www.gismeteo.ru
Текста орфографик хата:
Хата тураһында хәбәр итеү өсөн “Хата тураһында хәбәр итегеҙ” төймәһенә баҫығыҙ. Шулай уҡ һеҙ хәбәргә комметарий өҫтәй алаһығыҙ.